Kristy Snepvangers
18 april 2022
De regels veranderen: duurzaamheid in voetbal
10 mei 2022Kristy Snepvangers
18 april 2022De regels veranderen: duurzaamheid in voetbal
10 mei 2022Renée Kersten, voormalig profvoetbalster en alumna Johan Cruyff Academy en Johan Cruyff Institute, werkt nu bij de KNVB aan projecten die inclusief voetbal stimuleren
Renée Kersten combineerde haar carrière als profvoetballer met een hbo-studie SPECO Sportmarketing aan de Johan Cruyff Academy Tilburg. Vorig jaar studeerde zij af aan de Master in Coaching aan het Johan Cruyff Institute. Een aantal moeilijke periodes in haar leven - ze liep in 2011 een hersenkneuzing en ernstige hersenschudding op die haar drastisch in haar activiteiten beperkten - deden haar er in 2013 uiteindelijk toe besluiten met topvoetbal te stoppen. Maar ze is terug bij de KNVB! Haar ervaringen als profvoetbalster de kennis die ze heeft vergaard, stellen haar nu in staat om zich met overgave bezig te houden met haar werk en zich ook onder andere in te zetten voor het stimuleren van inclusief voetbal.
Hoe is het om terug te zijn op het oude nest?
Het voelt super goed! De KNVB biedt een inspirerende omgeving en je bent met niets anders bezig dan met voetbal. Dit keer niet als speelster maar als projectmedewerker.
Kun je uitleggen wat jouw werk bij de KNVB inhoudt?
Bij alles wat we doen, denken we vanuit de voetballer in zijn of haar omgeving, of het nu om een jeugdvoetballer gaat, of een Oranje-international. Want daar draait het om: dat elke voetballer plezier beleeft aan het voetbal en zich kan ontwikkelen op het niveau dat bij hem of haar past, in een veilige omgeving. We willen een aanbod genereren voor iedereen, want voetbal is voor iedereen. Iedere voetballer verdient een goede trainer en gelijke kansen. Daarom streven we ook naar meer vrouwen in voetbaltechnische functies.
“Het gaat erom dat elke voetballer plezier beleeft aan voetbal, van jeugdvoetballer tot Oranje-international” – Renée Kersten
Team Voetbalontwikkeling ontwikkelt daartoe opleidingen, content, producten en diensten, waaronder bijvoorbeeld de ontwikkelingsprogramma’s. Dit doen we door middel van onderzoek en door in gesprek te gaan met verenigingen, om verschillende producten of diensten aan te bieden. Bewustwording creëren bij verenigingen is in mijn ogen de belangrijkste doelstelling. Dan kunnen we samen toewerken naar nieuwe inzichten om dingen te veranderen, zoals het traditionele denken, van ‘dit hoort bij meiden, dit hoort bij jongens’. Het zou zo mooi zijn als er meer naar het individu wordt gekeken en niet naar geslacht. Kortom, ik zou graag een nieuwe norm zien in het voetballen die vergelijkbaar is als in het basisonderwijs; samen in de klas, samen gymmen en samen voetballen!
Renée Kersten als voetbalster in actie voor FC Utrecht.
Hoe ga jij daaraan bijdragen?
Ik ga deelnemen aan verschillende projecten, van onderzoek en beleid schrijven tot en met de uitvoering. Zo werk ik nu onder andere aan het project ‘Meer vrouwen in voetbaltechnische functies’. Steeds meer vrouwen zijn actief binnen het voetbal, als speelster maar ook in kaderfuncties als trainer, scheidsrechter en bestuurder. Wij zien veel mogelijkheden in deze ontwikkeling en daarmee de ontwikkeling van het totale voetbal. We willen de komende jaren nog meer passende plekken creëren om meer vrouwen te binden aan andere voetbalrollen, zoals bestuurder, trainer en scheidsrechter.
"We willen meer passende plekken creëren om meer vrouwen te binden aan andere voetbalrollen, zoals bestuurder, trainer en scheidsrechter" - Renée Kersten
Een ander project waar ik een bijdrage aan lever en dat al een tijd loopt is ‘Gelijke Kansen en Gemengd Voetbal’. Daarin helpen we verenigingen met de vragen ‘Hoe kun je jeugdvoetbal aanbieden waarbinnen meiden en jongens voetballen in een veilige omgeving en met plezier leren voetballen?’ Waarbij de kansen en het aanbod voor jongens en meiden gelijk aan elkaar zijn, ongeacht geslacht of voetbalniveau op dat moment.
"We willen zo een verandering tot stand brengen, waardoor we de kans vergroten dat een kind de eigen potentie kan benutten" - Renée Kersten
Het mooie aan mijn werk vind ik, dat je met dit soort projecten veel impact kunt maken en niet alleen op voetbalgebied. Kinderen leren via voetbal waardevolle ervaringen, die ze de rest van hun leven meenemen. Gemengd voetballen bijvoorbeeld, is goed voor de ontwikkeling van een kind, want zo leren ze beter om te gaan met diversiteit en de verschillen tussen kinderen, waar ze een levenslang profijt van hebben, zowel privé als professioneel. Ook brengen we zo een verandering tot stand, waarin het traditionele denken wordt doorbroken, waardoor we de kans vergroten dat een kind zijn/haar eigen potentie kan benutten.
Los van de impact vind ik de variatie erg leuk. Verschillende projecten, maar ook verschillende stappen in een project. Fijn dat ik me niet hoef te focussen op bijvoorbeeld alleen onderzoek of alleen de uitvoering. En ergens van A tot Z verantwoordelijk voor te zijn en dat het uitdraait tot een succes is super!
-
- Renée in actie voor FC Utrecht.
In hoeverre helpen jouw eigen voetbal- en coaching-ervaringen je in je huidige werk?
Mijn voetbalervaringen hebben mij heel erg gevormd als mens. Zowel positief als negatief. Ik merk ook dat als je zelf gevoetbald hebt bij verschillende clubs en het spelletje begrijpt, veel projecten makkelijker zijn. Je weet ook dat elke vereniging anders is.
Mijn coaching-ervaringen gebruik ik met name in hoe je omgaat met verschillende mensen, maar ook groepen. Observeren, wat gebeurt er en wat er gebeurt er met mij? Wat voel ik? Nadenken en bewuster zijn over wat je zegt en hoe het over kan komen.
Je bent daarnaast ook coach bij KNVB MO15 Zuid-Nederland. Hoe heb jij jezelf als voetbalcoach ontwikkeld?
Toen ik zelf nog voetbalde, was het voornamelijk luisteren naar de coach. Ruimte voor eigen inbreng van de speelsters was er nauwelijks. Toen ik zelf begon als trainer, merkte ik dat dit niet meer de norm was. De speelsters/spelers willen vaak zelf bepalen hoe ze willen voetballen. Ook durven ze zich meer te uiten. Als ze ergens geen zin in hebben, dan merk je dat goed. In mijn tijd als speelster was dat not done.
“Mijn coachingstijl is nu veel meer op het nu gericht: niet spiegelen en aannames doen, maar constant observeren en in gesprek blijven met de speelsters” – Renée Kersten
Toen ik startte als trainer/coach, vond ik dat best lastig, maar ik realiseerde me ook vrij snel, dat het enige waar ik invloed op heb is, hoe ik daarmee omga.
In de tijd dat je studeerde aan de Johan Cruyff Academy Tilburg, liep je midden in je voetbalcarrière een ernstige hoofdblessure op en moest je uiteindelijk stoppen met voetballen. Ook verloor je plotseling je moeder. Hoe hebben die gebeurtenissen jou gevormd?
Mijn hoofdblessure heeft me geleerd dat soms niet alles kan. Ik word nog steeds teruggefloten door mijn restklachten. Zo kan ik – soms out of the blue – een terugslag krijgen en moet ik een pas op de plaats doen. Jammer genoeg was toen mijn enige rem mijn eigen lichaam, in plaats van preventief bezig zijn. Nu heb ik dit een plekje weten te geven en ga ik er anders mee om.“Helaas merkte ik wel dat voetballen na zo’n heftige blessure de nodige terugslagen met zich meebracht” – Renée Kersten
Toen ik het nieuws hoorde hoelang het herstel ging duren, stortte mijn (voetbal)wereld in; revalideren, zeker acht maanden. In het begin sliep ik alleen en had ik moeite met bijvoorbeeld op een skippybal zitten met muziek aan. Multitasking was niet te doen en praten was ook moeilijk. Alles kostte te veel energie. Langzaamaan ben ik volledig hersteld, met wat restklachten waar ik goed mee kan leven. Wel moest ik met hoofdbescherming voetballen. Nog zo’n klap zou niet goed zijn!
Helaas merkte ik wel dat voetballen na zo’n heftige blessure de nodige terugslagen met zich meebracht. Weer een aantal weken rustig opbouwen, geen onderdeel zijn van de selectie en dan weer volle bak voetballen. Zo ging het constant op en af. Demotiverend af en toe, maar hoe dan ook, ik moest er alles aan doen om er weer te staan. Dit brak mij op een gegeven moment op en toen ben ik in gesprek gekomen met een sportpsycholoog. Dit hield ik uiteraard voor me, want dit past niet in het plaatje van een voetballer. Niemand wist er van.
Renée Kersten met haar teamgenoten van FC Utrecht. Fotograaf: Norbert Waalboer.
Ik besef me nu dat de emoties die er toen inzaten, door mijn hersenletsel, eruit wilden. Maar daar was geen ruimte voor, want 'soft' zijn hoort niet bij topsport. Niet zeuren en doorgaan. Dit was denk ik het begin van het afbrokkelen van mijn 'harde topsport identiteit', tenminste hoe topsport vaak wordt gezien.
“Ik heb een periode ontzettend veel moeite gehad met mijn identiteit en met alle emoties die horen bij rouw” – Renée Kersten
Ik weet nog dat ik eind 2012 bij de fysio zat met mijn moeder, omdat ik een pees had gescheurd in mijn knie; wéér een terugslag na mijn hoofdblessure. Ik herinner me nog dat ik zei dat ik hoopte dat 2013 me meer geluk zou brengen. Helaas bleek dit anders te lopen. Begin januari ben ik door een auto-ongeluk mijn moeder verloren en heeft mijn oudste broer drie weken in coma gelegen. Een hele zwarte periode, die soms voelt als een film. Gelukkig is mijn oudste broer helemaal hersteld, zo knap hoe hij dat voor elkaar heeft weten te krijgen!
De periode daaropvolgend heb ik ontzettend veel moeite gehad met mijn identiteit en met alle emoties die horen bij rouw. “Deze emoties mogen niet”, “Ik moet gewoon doorgaan, wat kun je anders?”, “Waar is huilen goed voor? Dit verandert de situatie niet!”. En toen brak ik echt. Mijn topsport identiteit zat gruwelijk in de weg. Hoe zweverig het ook klinkt, maar de 'echte ik' wilde eruit; ik moest lucht krijgen en alle emoties een plek geven en het laten gaan.
“Ik kwam gaandeweg tot het besef dat topsport ook een akelige wereld kan zijn en dat ik daar niet goed meer paste” – Renée Kersten
Ik kwam gaandeweg tot het besef dat topsport ook een akelige wereld kan zijn en dat ik daar niet goed meer paste. Hier begon mijn passie voor prestatiecoaching. Ik wil met de ervaring die ik heb opgedaan, niet alleen in het voetbal maar ook in mijn leven, speelsters/spelers helpen. Ik wil de persoon achter de speelster/speler leren kennen, kijken wat werkt voor hen en zo hun rugzakje vullen voor het leven. Ze helpen zelfinzicht te geven, autonoom te zijn en zelfvertrouwen te krijgen.
Langzaamaan, stap voor stap
neemt ze afscheid van haar oude leven
maar soms denkt ze terug, voor heel even
#topsport #mentalcoaching
Bron: detail post Renée Kersten op LinkedIn
Kun je aangeven, hoe de hbo-opleiding Sportmarketing van de Johan Cruyff Academy heeft bijgedragen aan jouw loopbaan?
Ik heb tijdens mijn tijd op de Johan Cruyff Academy Tilburg een marktonderzoek mogen houden bij mijn vereniging waar ik als meisje ben begonnen: V.V. Maarheeze. Zo heb ik niet alleen geleerd wat er achter de schermen gebeurt bij een vereniging, maar ook hoe je goed kwalitatief en kwantitatief onderzoek kunt doen via uitvoeren, interpreteren en toetsen, en hoe je de huidige status in kaart kan brengen door middel van SWOT-analyses. Ik heb in mijn huidige werk vaak 'o ja-momentjes' dankzij de Johan Cruyff Academy. Zo kwam het User Interface-model naar voren bij één van de projecten.
Hoe was het om er met andere sporters te studeren?
Erg leuk! Ik vond het interessant hoe andere topsporters omgaan met hun sport. Bij voetballers wordt alles geregeld en train je relatief weinig in vergelijking met (voornamelijk) individuele sporters. Dat was in ieder geval in mijn tijd zo.
“Topsporters willen zelf de regie houden en koste wat kost hun sport blijven uitoefenen én goede prestaties leveren” – Renée Kersten
Ook merkte ik dat de werkdynamiek fijn was. Over het algemeen was iedereen mondig en stelden veel medestudenten kritische vragen. Er werd goed vooruit gepland zodat je de regie zelf kon bewaken. Dit was een verschil met veel medestudenten op de middelbare school, wat ergens ook logisch is: topsporters zijn niet anders gewend en willen koste wat kost hun sport blijven uitoefenen én goede prestaties leveren. Zo ervaarde ik het in grote lijnen.
Bij ons thuis is Johan Cruijff heilig. Mijn vader is groot fan; ‘de beste voetballer allertijden’. En ja wat je vader zegt, dat klopt (lacht).
Los van zijn voetbaltalent, vind ik het ontzettend fijn dat ik naast mijn topsport ook kon studeren, want zoals hierboven aangegeven: het leven overkomt je soms, waardoor je noodgedwongen moet stoppen. De Johan Cruyff Academy was voor mij wat dat betreft een belangrijk vangnet.
Daarnaast heb ik hem ook kort mogen ontmoeten, op een voetbaltoernooi met een team van het Johan Cruyff Institute. Een ontzettend lieve man. Hij nam voor iedereen de tijd. Het was heel erg leuk om hem toen ook nog even in actie te zien op het veld!
